Gęstość materiału - podstawowe informacje.

Dziś trochę najważniejszych informacji o jednym z technicznych aspektów wykonania tkaniny czyli jej gęstości. Nie jest to wiedza niezbędna dla rekonstruktorów, a raczej ciekawostka dla osób bardziej zainteresowanych włókiennictwem. W większości przypadków sprzedawania materiałów jest ona wręcz pomijana, a może pomóc np w przypadku próby ocenienia grubości materiału przed jego kupnem.

Patrząc na gęstość materiału przez pryzmat włókiennictwa jest to ilość nitek osnowy i wątku przypadająca na jeden centymetr kwadratowy materiału. Najpierw podawana jest liczba nitek osnowy następnie liczba nitek wątku. 

Na podstawie gęstości materiału określa się jego gatunek:

- I gatunek  to więcej niż 22 nitki osnowy i więcej niż 15 nitek wątku

- II gatunek do 22 nitek osnowy i 15 nitek wątku

- III gatunek do 15 nitek osnowy i 12 nitek wątku

- IV gatunek do 10 nitek osnowy i 8 nitek wątku

W tym momencie można zauważyć, że nitek osnowy jest więcej niż nitek wątku. Uważam, że wynika to z tego, że nić osnowy jest mocniej skręcona a co za tym idzie cieńsza i mocniejsza ponieważ musiała być lepiej wykonana gdyż przy tkaniu to ona jest cały czas naprężona. Różna ilość nitek osnowy i wątku jest rzeczą charakterystyczną dla tkanin średniowiecznych co udowadniają np analizy materiałów średniowiecznych z Ebląga wydane w książce J. Maika "Sukiennictwo Elbląskie w Średniowieczu". 

Ten wykres świetnie przedstawia tendencję w średniowiecznych włókiennictwie. Podobnie przedstawia się wykres z analizy tkanin ze średniowiecznego Kołobrzegu. Nie ma tu za bardzo co interpretować ponieważ jest on bardzo czytelny. Większość z przedstawionych próbek można by zaklasyfikować do IV i III gatunku czyli tych grubszych. Jeśli chodzi o obecnie produkowane materiały to najczęściej posiadają one równą liczbę nitek w osnowie i wątku co jednak nie odpowiada średniowiecznym standardom. W przypadku tkanin wełnianych może to wynikać ze stosowania domieszek, które mają na celu wzmocnienie przędzy.

Analizy przedstawione na wykresie obejmują głównie fragmenty tkanin więc nie znamy sposobu użytkowania tych materiałów. Jednak znaleziska grenlandzkie z Herjolfsnes wskazują, że właśnie IV i III gatunek materiałów był najczęściej używany na ubrania. Świetnie obrazuje to poniższa tabela z opracowania znalezisk grenalndzkich. Czwarta kolumna dotyczy gęstości tkaniny.

Pierwsze pięć pozycji w tej tabeli opisanych jako "garment" to elementy tunik lub sukni. Wykonanie ubrań z tkanin które można określić jako te III i IV gatunku można uznać za swoisty kanon średniowiecznego włókiennictwa, ciężko stwierdzić dlaczego produkowano je właśnie tak. Dla porównania materiały z okresu rzymskiego to większości tkaniny I i II gatunku. Lepsze gatunki pojawiają się również w średniowieczu, ale głównie są to materiały importowane ( przykład z Elbląga) lub wykonane z jedwabiu.

***

Z perspektywy archeologicznej gęstość materiału jest bardzo ważna cechą ponieważ obok skrętu nici jest rzeczą bardzo łatwa do ustalenia i nie jest do tego potrzebna duża ilość materiału. Poza tym można ją odczytać nie tylko z zachowanych próbek tkanin, ale np z odcisków na ceramice.

Jednak z perspektywy rekonstruktora można to uznać za ciekawostkę. Chyba, że chce się robić  dokładne rekonstrukcje konkretnych zabytków. Poza tym ciężko szukać takich informacji u sprzedawców materiałów, ale może pod wpływem częstych pytań o gęstość materiału zaczną regularnie podawać tą informację obok splotów? Mam nadzieje, że ten skromny wpis pozwoli nieco inaczej spojrzeć na swoje stroje i że nikt nie weźmie też sobie tego bardzo do serca i nie zacznie z linijką weryfikować strojów ;- ) Bo górnej granicy osiągalnych wyników nie znam, ale wiem, że jedwabie najlepszej jakości osiągały ponad 100 nitek w osnowie. 

Fakt zaprezentowania analiz wyrobów wełnianych wynika z tego, że  takie zachowują się dużo lepiej od materiałów z włókien roślinnych.

Mała zadyszka, ale jedziemy dalej

Baardzo długo nic nie opublikowałem, ale mam nadzieje, że po sesji uda mi się złapać jakąś systematyczność. Tematów do poruszenia mam całą masę. Pomysłów również wiele, a jak to będzie to jak zwykle czas pokażę. Przez ostatni czas jak mnie tu nie było cały czas coś się tworzyło. W końcu : Non progredi est regredi. Jako rozgrzewka trochę pamiętnikarstwa, a następny post będzie bardziej merytoryczny.

Koszula

 Wyrób z którego jestem ostatnio najbardziej dumny. Koszula z ręcznie tkanego lnu w naturalnym kolorze o splocie jodełkowym. Wąska belka materiału wymusiła dużą ilość sztukowania. Korpus uszyty jest łączni z 4 części, rękawy udało się zrobić z 1 kawałka. Całość oczywiście szyta ręcznie nicią wyprutą z tkaniny. Wszystkie brzegi które tego wymagały starannie obrobione. Wyszła jakieś 10 cm za krótka, ale niestety nie miałem więcej materiału ponieważ kupiłem go w kawałku a nie z metra. Ten typ ubiór jest podstawą dla każdego średniowiecznego stroju. Krój jest bardzo uniwersalny.

Buty - pierwsze podejście

Pierwsza próba wykonania butów na wywrotkę, wyszła całkiem udana, a przynajmniej moja siostra jest zadowolona. Co prawda pierwszy but zupełnie nie wyszedł, ale drugi i trzeci jak widać w miarę się udały.  Wykonane z grubej skóry co początkowo sprawiało problemy, czekają jeszcze na zamontowanie paseczka i sprzączki, ale i bez tego da się je nosić. Mam jeszcze problem z uszczelką i nie umiem utrzymać odpowiedniej formy ponieważ gdy zabrałem się za kolejną parę to but wyszedł na tyle źle, że nie warto go pokazywać. Jestem w połowie kolejnej pary z tym, że będą nieco za kostkę i bez uszczelki. Zobaczymy, czy będą się nadawać by je tu zaprezentować. Przy ich wykonaniu wzorowałem się na butach z drugiej połowy XIV w.

Tunika - powstała w ramach doskonalenia warsztatu

Powstała bardzo przypadkowo a celem jej powstania miało być doskonalenie krawieckich umiejętności. Materiał miał być przeznaczony na zupełnie coś innego, ale był inny niż się spodziewałem. Na szczęście nic się nie zmarnowało i znalazła już ona nowego właściciela. Uszyta maszynowo z wełny tkanej w jodełkę. Wzorowana na znanym i lubianym zabytku z Bocksten. To już piąta uszyta przeze mnie tunika w tym typie,  więc jestem coraz bliżej by osiągnąć wyniki jakich oczekuję. Chętnych do poczytania trochę więcej o zabytkach z Bocksten odsyłam tutaj: http://www.hkm.varberg.se/bockstensmannen/kladerna/

Nowa seria wpisów - Rzemiosło cz. I

Życie płata różne figle i niestety nie duało mi się w wakacje wyruszyć na szlak. Planów było kilka i znów żaden nie wypalił. Wrzesień już się kończy  i niestety zajęty był w większości przeprowadzką. Mam nadzieje, że tutaj częściej uda mi się wyruszać na szlak.

Żeby blog nieco odżył postanowiłem prowadzić relacje z tego co aktualnie tworze. Te wakacje były baaardzo pracowite. Aktualnie kończę trzecią tunikę, która była jednym z większych wyzwań ponieważ sam nie ściągałem wymiarów i nie miałem okazji do przymiarek w czasie pracy. Dla tej samej osoby następną rzeczą będzie kaptur z naturalnej farbowanej wełny. Do farbowania naturalnego powróciłem po prawie rocznej przerwy. Oto efekty farbowania łupinami cebuli:

 Pierwsze farbowanie po bardzo długiej przerwie. Wełna miała być 100% ale bardzo w to wątpię. Po przyjrzeniu się widać w niej przebłyski sztucznej nitki. Z efektu nie jestem zadowolony jak na dwie godziny "gotownia". Jestem pewien, że to wina tego materiału. Czego dowodem jest drugie farbowanie.





  Przędza z wrzosówki farbowana w drugiej kąpieli po 0,5 mb wełny. Jestem bardzo zadowolony z efektu. Niedługo na pewno znów będę farbował wełne tego typu. Farbowana bez żadnych dodatków tak jak poprzednia partia.






 Na zdjęciach po lewej stronie na zdjęciach materiał po farbowaniu po prawej kolor wyjściowy.

Co się działo przez ostatnie miesiące.

 Blog został zaniedbany, ale mam nadzieje, że ta sytuacja się nie powtórzy. Czasu wolnego jest więcej. Chęci do wyruszenia w podróż ogromne więc kwestią czasu. Przez ostatnie miesiące jednak nie próżnowaliśmy mimo braku aktywności na szlaku. Odbyłosię kilka wyjazdów z lokalną ekipą, któe będziemy dobrze wspominać : )

Na deszczowym Grunwaldzie nie zabrakło nocnych atrakcji. 

W Człuchowie mimo krótkiego pobytu też ciekawie spędzaliśmy czas i nie było miejsca na nude.

Z ciekawych miesc należy jeszcze wymienić Tuchom, gdzie warto było wytrzymać pół dnia w piekielnym upale by wieczorem zasiac do przepyszne uczty. Koniec jednak rozczulania się. Czas przygotowywać się by znów wyruszyć na szlak.

Chojnice w XIV w. cz. I

Wygląd miasta z któego pochodzę sam zachęca do zainteresowania się historią. Nad starówką góruje kościół farny, oraz jedyna pozostała brama miejska tzw "brama Człuchowska". Te dwie duże budowle pochodzą z XIV wieku, czyli okresu będącego poczatkiem rozwoju Chojnic.

Widok na bramę Człuchowską, od strony starego tynku.

W 1309 roku miasto to przechodzi w ręce krzyżaków wraz z całym Pomorzem Gdańskim. Docenili oni znaczenie tego mmiasta, zwanego później przez kronikarza Jana Długosza kluczem i bramą pomorza.  Już na początku władania krzyżaków rozpoczęto obwarowywanie miasta. Budowa mruów obronnych, których linia jest bardzo dobrze znana miała miejsce w I połowie XIVw. Wówczas miasto zostało otoczone murami kamiennymi, które na przełomie XIV i XV wieku zostały podwyższone, przy użyciu cegieł. W ten kamienny pierścień wbudowane były 22 baszty i 3  bramy. Z obwarowań tych pozostała jedynie wspomniana wcześniej brama oraz 8 baszt, z których większośc utraciła pierwotny kształt poprzez późniejsze przebudowy.

Plan przebiegu umocnień.

Największym budynkiem, który moim zdaniem najbardziej przykuwa wzrok jest kościół Ścięcia św. Jana Chrzciciela. Jest to trójnawowa światynia wzniesiona w stylu pomorskiego gotyku z czerwonej cegły na podmurówce z glazów granitowych. Jej budowa rozpoczeła się około 1340 roku i zakończyła dwadzieścia lat później. Z zwenątrz widać wiele charakterystycznych cech tego stylu architektonicznego jak przypory czy strzeliste okna oraz sama wysokość budynku,. Wnętrze światynie nie wskazuje jednoznacznie na styl architektoniczny w którym powstała. Jest tak z racji tego, że po pożarze z 1733 roku kościół ten otrzymał barokowe wnętrze, a jego regotyzacje przeprowadzono. Uważam ja za kompletnie nieudaną. Gotycki charakter wnętrza tej świątyni został kompletnie zatracony. Dzieje tej poteżnej światyni były dosyć burzliwe. W roku 1555 kościoł został przekazany luteranom, a w ręce katolików powrócil w 1616. Oprócz tego budowla ta wielokrotnie doznawała wielu często poważnych zniszczeń. Podczas wspomnianych pożarów, czy wojen. Jednak zawsze byla ona odbudowywana. Ostania renowacja zakonczyła się w 2007 roku i nadała kościołowi taki o to wygląd.

Tym bardzo krotkim opisem jednej ze średniowiecznych perełek mojego rodzinnego miasta. Kończę pierwszy wpis dotyczący średniowiecznych zabtyków Chojnic. Kolejny o tej tematyce bedzie dotyczył najstarszego budynku mieszkalnego - starej plebani.

Moje przemyślenia – Świadomość rekonstrukcji

W moim przypadku zainteresowanie się rekonstrukcją historyczną było sprowokowane  wspomnieniami z dzieciństwa, kiedy to biegałem z kijem i bawiłem się w rycerza. Walki podwórkowe i siniaki. Oczywiście nie chodzi mi o ckliwe retrospekcje, lecz ukazanie faktu, że zaczyna się to robić z powodu zabawy. Beztroskiej i niekosztownej gry. Tak też wyglądało moje wejście w reko. Prześcieradło z lumpa na bieliznę, mroczna wełna z Internetu, buty ze sztucznej, odpadkowej skóry i wio na Malbork. Z biegiem czasu wyrosło poczucie, że czegoś brakuje. Nuda, nuda. Ta mało kosztowna gra nie była już interesująca. Czego zabrakło? -Rozwoju i zrozumienia istoty odtwórstwa.

Całe szczęście, że w bractwie znajdują się osoby które pociągnęły mnie w dobrym kierunku. Uświadomiłem sobie, że wchodzę w dawny świat i powinienem starać się za wszelką cenę sprawić by móc powiedzieć, że pochodzę z tamtej epoki. A żeby do tego dojść warto postawić sobie cel, np. pełen strój cywilny i inwentarz z XIV wieku. A wtedy dochodzić do tego stopniami (teraz wełna, potem kubek gliniany, a może potem buty itd.). Co zrobić kiedy osiągnie się cel? Poprzeczka wyżej, np. XIV wieczny piechociarz i to co się nam zamarzy. Tutaj spory udział bierze wyobraźnia, ale to już indywidualne sprawy.

Living history to zabawa dla osób ze świadomością rekonstrukcji. Czyli poczuciem konsekwencji, że jeżeli już chcę odtwarzać daną epokę to wypada to robić na 100 %. Współczesne rozwiązania w uzbrojeniu czy stroju to oszukiwanie samego siebie i idei rekonstrukcji. Nie uważam, że jest to bardzo złe. Często jest tak, że mroczne rozwiązania są powodem etapowej rekonstrukcji bądź niedostatecznej wiedzy. Myślę, że rekonstrukcja to hobby w której można ciągle podnosić sobie poprzeczkę i warto to robić, aby zachować ciągłą radość z zabawy.

Oczywiście nie będę nikogo zwymyślał, bo robi inaczej i chce się bawić. To jest hobby, ale gdy zacznie Ci się nudzić RR to przemyśl sobie czy nie warto czegoś zmienić ;)

Pierwsze koty za płoty.

Sam blog powstał już bardzo dawno temu, ale teraz w końcu jest czas by go prowadzić.  Zainspirowałą mnie do tego moja pierwsza wyprawa. Na blogu będą pojawiać się różne tematy powiązane z rekonstrukcją historyczną. Nie mam zamiaru tutaj narzekać, tylko prowadzić tutaj dziennik i dzielić się swoimi przemyśleniami.

***

Pomysł   średniowiecznych wypraw pojawił pośród znajomych z lokalnej grupy się już baaardzo dawno temu, było kilka nieudanych prób, długie planowanie i ostatecznie porażka. Jednak razem z Michałem, który również będzie współtworzył tego bloga, postanowiliśmy wybrać się w podróż. Sam pomysł by wkońcu zrealizować podróż narodził się jakieś dwa tygodnie temu, a ostatecznie zatwierdzony został dzień wcześniej. Michał skrupulatnie przygotowywał się do wyprawy dzień wcześniej. Ja pakowałem się na moment przed wyjsćiem  i nie miałem czasu na pstrykanie zdjęć jak on.

Naszym celem było jezioro Niedźwiedź położone w Zaborksim Parku Krajobrazowym. Dosyć popularne wśród miejscowych, ale z racji tego, że nie ma jeszcze sezonu kąpielowego i jest ono oddalone od "cywilizacji" to wybraliśmy właśnie je. Początek był bardzo przyjemny ( o ile nie liczyc przeciekającego bukłaku, który oprożniliśmy 5 minut po wyjsciu z domu), po jakiejś godzinie czy półtorej marszu jedynymi śladami cywilizacji były ślady samochodów i gdzieniegdzie śmieci, ktróe jak to ktoś powiedział " Docierają wszędzie".

Jak widać na początku byliśmy pełni zapału i sił. Co zresztą widać po minie Michała na zdjęciu. Przez pierwszą godzinę wędrowania podmokłymi terenami komary były straszną plagą. Jednak po całych chmarach zostało jedynie kilka ukąszeń. Nie spieszyliśmy się więc zmęczenie i znużenie przyszło dopiero po dwukrtonym zawracaniu w lesie i końcem końców wędrowaniem nie lasem, a wzdłuż jego linii. Spotkaliśmy dwie czaple, które narobiły sporo hałasu. Wcześniej zdążyliśmy w przerwie zwiedzić ambonę i popstrykać trochę głupich zdjęć. Na nich humor dopisuje bo to było jeszcze przed bładzeniem.

Cel wyprawy osiagnęliśmy po około pięciu godzinach marszu. Nic nie opisze tej radości po odnalezieniu właćiwej drogi do jeziora. Marzeniem było by się wykompać, ale niestety jest na to za wcześnie.

Podsumowując zrobilismy ponad 30 kilometrów, droga trwała lacznie 8 godzin. Zabraliśmy ze sobą, jabłka chleb i szynkę. Najbardziej doskwierał nam brak wody, ale byliśmy tego w pełni świadomi, że będzie to problemem. Daliśmy jednak radę mimo, że gdyby trasa była o polowę krótszą była by o wiele przyjemniejsza. Następna wyprawa za kilka tygodni gdy nadrobimy braki w wyposażeniu.